مبدل کاتالیست یا کاتالیزور چیست، انواع و عملکرد آن ؟

مبدل کاتالیست یا کاتالیزور چیست، انواع و عملکرد آن ؟

مبدل کاتالیست یا کاتالیزور چیست، انواع و عملکرد آن ؟

کاتالیزور یا مبدل کاتالیست (catalytic convertor

بخشی از سیستم اگزوز و خروجی گازهای خودور است .مبدل کاتالیزوری مورد استفاده در اگزوز اتومبیل ها ، کاربرد جدیدی از کاتالیزور سطحی است. کربن منوکسید و هیدرو کربن های حاصل از سوخت های نسوخته موجود در دود اتومبیل ، از آلاینده های خطرناک هوا هستند. گازهای خارج شده از اگزوز اتومبیل همراه با مقداری هوا از روی کاتالیزور که شامل فلز اکسیدهاست عبور داده می شود. گاز CO و هیدروکربن ها به CO2 و   H2O تبدیل می شوند که نسبتا بی خطرند و در هوا رها می شوند. کاتالیزور بخش مهمی از سیستم کنترل آلایندگی خودروی شماست. ولی گاهی اوقات عملکرد آنها مختل می شود.کاتالیزور قطعه ای است به منظور کاهش آلایندگی هوا، که بین موتور خودرو و اگزوز بسته می شود و بهترین نسبت سوخت به هوا را تنظیم می کند و جلوی خروج سریع گازهای سمی را نیز میگیرد. یکی از مهمترین کارهای این قطعه تبدیل گازهای مضر : HC، CO و NOx به گازهای : CO2، H2O و N2 است.


در بسیاری از کشورها در آوردن کاتالیزور و رانندگی بدون آن تخلف سنگینی محسوب می شود و خلاف قانون است. زیرا به محیط زیست صدمه جدی وارد می شود.

 

علائم خرابی چیست؟

۱ – افزایش ناگهانی مصرف سوخت
۲ – افت شتابگیری
۳ – ممکن است خودروی شما روشن نشود یا بد استارت بخورد
۴ – خودروی شما در تست آلایندگی مردود می شود (مقادیر HC و CO بیشتر از نرمال)
۵ – چراغ اخطار (چک) در پشت آمپر روشن می شود.
۶ – بد کار کردن خودرو همراه با لرزش در حالت دور آرام
۷ – بوی بد یکی از شایع ترین علائم خرابی کاتالیست می باشد. بویی شبیه تخم مرغ گندیده نشانه خرابی کاتالیزور است
۸ – کاهش دمای کاتالیزور (با توجه به اینکه بازدهی واقعی کاتالیزور هنگامی است که دمای آن بالا می رود و حتی احتمال دارد تا مرز ۷۰۰ و ۸۰۰ درجه هم نزدیک شود پس کاتالیزوری که پس از مدتی رانندگی و گرم شدن موتور هنوز به دمای ایده ال خود نرسیده باشد معیوب است) البته راه تشخیص دمای کاتالیزور نیازمند دستگاهی به نام حرارت سنج اینفِرارِد(Infrared) است.

۹ – در صورتی که خودرو کاملا سرد باشد اگر کاتالیزور را با دست تکان دهید و صدایی شبیه تکان خوردن سنگریزه در داخل آن به گوش برسد نشانه ای از ریختن شبکه های داخل آن است.

انواع کاتالیزور اگزوز

۱) دوگانه

این نوع از کاتالیزورها به طور عمدهدر موتورهای دیزلی برای کاهش آلاینده های مونوکسیدکربن و هیدروکربن های نسوخته به کار می روند. به علت عدم توانایی اینگونه از کاتالیست ها در کاهش آلاینده های اکسید نیتروژن، امروزه در موتورهای بنزینی از این نوع کاتالیست ها استفاده نشده و به جای آنها از کاتالیست های سه گانه بهره برده می شود. کاتالیزور دوگانه دو عمل را به طور همزمان انجام می دهد:

آ)- اکسیداسیون مونوکسید کربن به دی اکسید کربن

ب) -اکسیداسیون هیدروکربن های نسوخته و تبدیل آنها به دی اکسید کربن و آب

۲) سه گانه

مبدل کاتالیستی سه گانه سه وظیفه زیر را انجام می دهد:

آ) -کاهش اکسیدهای نیتروژن به اکسیژن و نیتروژن

ب) -اکسیداسیون مونوکسیدکربن به دی اکسید کربن

پ)- اکسیداسیون هیدروکربن های نسوخته و تبدیل آنها به دی اکسید کربن و آب

معایب حذف کاتالیست چیست؟

افزایش آلایندگی خودرو تا حدود ۳۰ برابر، افزایش مصرف سوخت خودرو و افزایش صدای موتور از معایب حذف می باشد. البته افزایش صدای موتور یکی از دلایلی است که عده ای اصطلاحا می گویند خودرو راحت تر نفس می کشد.

مزایای حذف کاتالیست چیست؟

شتاب خودرو و قدرت موتور در ابتدای کار،به مقدار خیلی کمی بالاتر میرود. اما پس از گذشت زمان، موتور خودرو به دلیل افزایش کار کمی مستهلک شده و این افزایش شتاب دیگر مشاهده نمی شود.

دوره های تعویض مبدل کاتالیزور چگونه است؟

طول عمر مفید این قطعه حدودا بین ۱۰۰۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰۰ کیلومتر است و بعد از مدتی پس از این دوره، عملا کارایی خود را از دست داده و میزان آلایندگی تا ۵ برابر افزایش می یابد. همچنین به موجب طرح کاهش آلایندگی هوا تست صحت عملکرد مبدل کاتالیست از سال ۹۱ در معاینه فنی اجباری شده است.

منبع : جهان خودرو

 

مطالب مرتبط
۵ اشتباه رایجی که در خودروهای دارای گیربکس اتوماتیک نباید انجام داد

۵ اشتباه رایجی که در خودروهای دارای گیربکس اتوماتیک نباید انجام داد

سال ۱۹۴۰ خودروهای دارای گیربکس اتوماتیک برای اولین بار توسط شرکت الدزمبیل بر روی اتومبیل قرار گرفت. در آن زمان که تراکم خودرو ها بسیار کم بود، این آپشن صرفا یک امکان تجملاتی به حساب میامد. اما رفته رفته با افزایش تعداد خودرو ها در دنیا، خودروهای دارای گیربکس اتوماتیک طرفدار پیدا کرد و هم اکنون خرید خودرو ی شهری اتوماتیک برای بیشتر مردم اولویت به شمار می رود. اما به همان میزان که گیربکس های اتوماتیک راحتی و آسایش بیشتر برای راننده ها فراهم می کنند، نیاز به مراقبت و نگهداری بیشتری نیز هستند و در قبال تعمیرات، هزینه های سنگین تری نسبت به گیربکس های دستی می تراشند. در این مقاله به ۵ عملی اشاره کردیم که باید از انجام آنها اجتناب کرد تا عمر گیربکس اتوماتیک اتومبیل ما افزایش پیدا کند.
چه زمانی ماشین را سرویس کنیم؟

چه زمانی ماشین را سرویس کنیم؟

انجام سرویس های دوره ای برای سلامت خودرو بسیار مهم است اما علاوه بر آن خودمان برای خودرو چه کارهایی میتوانیم انجام دهیم؟؟
وقتی با ترمز دستی رانندگی می کنید چه اتفاقی می‌افتد؟

وقتی با ترمز دستی رانندگی می کنید چه اتفاقی می‌افتد؟

آیا تا به حال اتفاق افتاده است که قبل از حرکت فراموش کنید ترمز دستی را آزاد کنید؟ این کار بسیار خجالت آور است اما سهل انگاری تنها مشکل موجود نیست ، سهل انگاری هایی مانند این می تواند آسیب زیادی به خودرو شما وارد کند .
دیدگاهی بنویسید

مبدل کاتالیست یا کاتالیزور چیست، انواع و عملکرد آن ؟

مبدل کاتالیست یا کاتالیزور چیست، انواع و عملکرد آن ؟

به اشتراک بگذارید

حذف آگهی